Vroeger bood die muur bescherming

26 maart 2017

Bij Moria maken de bewoners plannen voor de toekomst. Het zal niemand verbazen. Maar hoe doe je dat? Het vraagt een goede voorbereiding. Voordat je je afzet om je doelen te bereiken heb je stevige grond onder de voeten nodig. Met los zand schiet het niet op. Bij Moria helpen we de jongens te zoeken naar hun fundament. Hierbij speelt zingeving een belangrijke rol. Het staat bij Moria voorop, maar het zit ook overal in en onder. Maar wat betekent dit? Persoonlijk begeleider Jan Wassink vertelt.

(Tekst: André Stuart)

Afgelopen maandag zijn we begonnen met het 'MDO-nieuwe stijl'. Ik ben er best tevreden over. MDO staat voor: multidisciplinair overleg. Het is een term uit zorgwereldland. Bij een multidisciplinair overleg schuiven verschillende disciplines aan tafel om te overleggen over een cliënt, om doelen te bepalen, lijnen uit te zetten. Ja, overleggen óver een cliënt! Zo ging dat bij ons dus ook jarenlang. De hoofdpersoon is er niet bij. Laat staan dat hij zelf iets zegt. Nou, dat wilden we dus al een tijdje anders doen. En afgelopen maandag zijn we ermee begonnen. Eerst nog als test met drie bewoners. Een pilot, die trouwens over veel meer gaat dan alleen het multidisciplinair overleg. Hij gaat over onze nieuwe re-integratiemethodiek. Ik ben samen met collega's Jeroen Hoeboer en Saïd Tahri betrokken bij een pioniersgroepje binnen Moria. Hiervoor zijn zijn we nieuw land aan het verkennen, zo voelt het echt wel.

Zingeving: wat zit eronder?

Dit betekent elke week nadenken over hoe we niet alleen doelen stellen en plannen maken maar ook de verdieping zoeken. Kenmerkend voor Moria is het leefgebied zingeving. Het staat bij ons bovenaan maar we willen ook dat het overal doorheen trekt. Zingeving is voor mij vragen naar de betekenis van wat je wilt en doet. Wat betekenen geluk, werk, familie en vrienden voor jou? Maar ook geld, een verslaving, of je voornemen om straks 'voor jezelf te beginnen'? Want dat laatste horen we nogal eens. Maar wat zit eronder? Waar gaat het eigenlijk om?

Vragen stellen aan jezelf

We stellen veel vragen en leren de jongens vragen te stellen aan zichzelf. Kijk, het is goed om doelen te stellen en plannen te maken. Maar je moet wel eerst grond onder je voeten hebben. Die grond is: wie ben ik die deze doelen wil bereiken?

Ik vind dat het is gelukt, afgelopen maandag, al was het een pril begin natuurlijk. De bewoner die ik begeleid heeft zijn ontwikkeling goed kunnen verwoorden. De afgelopen weken heeft hij opdrachten gemaakt. Opdrachten die hem te denken gaven. De resultaten, in de vorm van collages, tekeningen en teksten, zijn in zijn portfolio gekomen. Wat ik me goed herinner is de oefening waarbij we hebben gezocht naar kernkwaliteiten. Dat komt van Daniël Ofman. We doen die opdracht spelenderwijs waarbij je kiest uit een groot aantal kaartjes met kwaliteiten. Als je gekozen hebt maak je vervolgens opnieuw een selectie: wat zijn nou echt de kwaliteiten waarvan je denkt: die horen bij mij? Heel interessant wat er dan gebeurt. Dat een bewoner in de gaten krijgt, ook door het gesprek met mij, dat hij over kwaliteiten beschikt die hij van tevoren niet zo zag. Maar als je nadenkt over je kwaliteiten kom je ook wel te spreken over wat nog een uitdaging is of een valkuil. Onafhankelijkheid is bijvoorbeeld een kwaliteit, maar als het betekent dat je een muur optrekt tussen jezelf en anderen dan schiet je door met je kwaliteit en beland je in een valkuil. Dan wordt het een obstakel. Als iemand dat inziet, dat die muur niet meer helpt, dat vind ik wel een mooi moment. Vroeger bood die muur bescherming, maar nu sluit ze je op.

Nu nog een goede naam

Ik had maandag een soort van plaatsvervangende spanning. Kijk, we zijn er natuurlijk al wel een jaar of zo mee bezig geweest. Je bouwt iets op in de verwachting dat het wat oplevert. Het zou ook kunnen dat je het niet op tafel krijgt, dat je vooraf wel goede gesprekken hebt, maar dat het niet zichtbaar wordt als er ook mensen van buiten bij zitten, zoals de reclassering. Maar dat was niet zo! Nu nog een betere naam verzinnen voor het overleg, want multidisciplinair overleg dekt de lading niet meer. Daarvoor zijn deze gesprekken veel te bijzonder.

Jan Wassink